Muszyna

Muszyna

Miejscowość uzdrowiskowa w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Muszyna. Położona jest na wysokości około
450 m n.p.m., w dolinie rzeki Poprad i dwóch jej dopływów: potoków Szczawnik
i Muszynka. Leży przy granicy ze Słowacją (ok. 5 km), w odległości 11 km od Krynicy-Zdroju. Miasto otacza Popradzki Park Krajobrazowy – jeden z najwięk- szych w Polsce, w 80% swojej powierzchni zadrzewiony.

Do tutejszego mikroklimatu trzeba się przyzwyczaić, ale już po 1-2 dniach aż przyjemnie jest oddychać: oddech staje się pełniejszy, głębszy, zwiększa się wentylacja płuc. Warto cieszyć się tu nie tylko powietrzem, ale także popijając miejscowe wody mineralne, które należą do tzw. szczaw zmineralizowanych.
Są to wody zawierające rozpuszczony dwutlenek węgla w ilości większej niż 1 gram na litr. Wedle lokalnej tradycji należy spróbować wody zwanej "kacowianką", likwidującej zaraz po wypiciu poranne niedyspozycje. Pod jednym warunkiem: wodę należy pić prosto z kranu ujęcia (ujęcie jest bezpłatne).

Skąd nazwa?

Nazwa Muszyna przypuszczalnie pochodzi od potoków, nad którymi było położone miasto. Wilgoć sprawia, że brzegi potoków i rzeczne kamienie porastają mchami.
Łacińskie słowo musci – "mchy", a być może jego odpowiednik w języku wołoskim (por. rum. muschi), dały nazwę zarówno Muszynie, jak i położonej nad tym samym potokiem wiosce Muszynce. Inna hipoteza wywodzi nazwę tej miejscowo- ści od przydomka biskupa krakowskiego Jana Muskaty.

Historia

Powstanie i rozwój Muszyny związane są z pobliskim pograniczem i z przebiegającym wzdłuż doliny Popradu szlakiem handlowym zwanym "węgierskim".
Pierwszą wzmiankę o osadzie spotykamy w akcie nadania z 1209 roku, w którym król węgierski Andrzej II zezwala na pobieranie cła nad rzeką Poprad koło Muszyny Proboszczowi Adolfowi ze spiskiej kapituły św. Marcina. Prawa miejskie Muszyna otrzymuje w 1356 roku (Kraków: 1257 rok), dzięki Kazimierzowi Wielkiemu.
W XV wieku na ziemiach tych daje się zauważyć napływ Wołochów i Rusinów z Zakarpacia i Rumunii (tzw. kolonizacja wołoska). Ludność ta z czasem nazwana Łemkami, osiedla się na prawie wołoskim i jest wyznania greckokatolickiego, czego widocznym śladem są zachowane po dziś dzień cerkwie.
Muszyna pozostawała własnością biskupstwa krakowskiego do 1781 roku, a po rozbiorach przeszła na rzecz skarbu austriackiego. Mimo, iż zaborcy pozostawili istniejące instytucje, z czasem miejscowość zaczęła podupadać. W 1928 roku Muszynę zaliczono do miejscowości o znaczeniu klimatycznym, a w 1930 roku nadano jej status uzdrowiska. W czasie II wojny światowej w gminie działały organizacje podziemne, siatka kurierska i prowadzone było tajne nauczanie.

Na przykład: park wodny

Centrum rekreacyjno-sportowe im. Waldemara Serwińskiego przy ulicy Zdrojowej to duży, odkryty basen dla dorosłych z wydzielonymi 3 torami pływackimi o długości 25 m każdy, brodzik dla dzieci zlokalizowany w pobliżu plaży, kilkutorowa zjeżdżalnia rodzinna, grzybek wodny, bicze szkockie, grota sztucznej fali, kula wytwarzająca sztuczna falę, gejzer denny, fontanny w kształcie armaty i nosorożca, mini zjeżdżalnia słonik. Woda w basenach jest podgrzewana średnio do temperatury 28 st. C.

Turystyczny "wypad" na Słowację

Gdy już obejrzy się uroczy rynek, ozdobiony z XVIII w. kapliczkami św. Floriana i św. Jana Nepomucena oraz inne atrakcje miasta i jego okolic, warto wybrać się na Słowację - do naszych południowych sąsiadów.

(zdjęcia: S.Pamuła, M i E Wojciechowscy, A.Klimkowski, B.Milewska)